Mandenvlechtster

 

Mandenvlechtster

 

Mandenvlechten

Dat vlechtwerk zeer oud is staat buiten twijfel. Door de vergankelijkheid van het materiaal is er zeer weinig van teruggevonden. Een mand van 100 jaar oud, is al heel respectabel. Toch zijn er enkele archeologische vondsten van enige duizenden jaren oud bekend.

Onder andere een fuik die technisch zeer perfect is, welke gevonden is in de Leidse Rijn in Utrecht. Ook is er keramisch materiaal gevonden met afdrukken van vlechtwerk erop. Dit staaft de hypothese dat de eerste gebakken potten met klei besmeerde manden zouden kunnen zijn geweest. Het vlechtwerk verbrandde natuurlijk bij het bakken maar liet zijn afdruk na op het aardewerk.

De prehistorische mens vlocht de wanden van zijn woningen en smeerde ze daarna in met leem. Primitief vlechtwerk heeft ook geen werktuigen nodig. Een vak met ingewikkelde werktuigen kan nooit oud zijn. Taalkundig heeft het woord vlechten in een aantal talen dezelfde stam wat ook een teken van grote ouderdom is.

In de Middeleeuwen zijn manden onmisbaar. Ze vormen een noodzakelijk gebruiksvoorwerp zowel in huis als voor landbouw en visserij.  Voor het vangen van vissen bijvoorbeeld worden fuiken gevlochten; ook zijn er speciale kippenmanden waar kippen in kunnen worden vervoerd naar de markt; men maakt gebruik van notenmandjes waar noten in kunnen worden gedroogd en verder zijn er kruidenmandjes, appelmandjes, eiermandjes, draagmanden enzovoorts. Kortom in de Middeleeuwen zijn manden altijd erg handig, zowel om dingen in te bewaren als om allerlei dingen mee te kunnen vervoeren. Ook worden er wel quivers gevlochten; dit zijn pijlenkokers voor de boogschutters.

Niet alle takken zijn geschikt om mee te vlechten. In de Middeleeuwen worden de manden gemaakt van wilgenteen, ook wel wissen genoemd. Dit zijn eenjarige takken van de wilgenboom. Deze takken zijn vrij buigzaam. Wel moeten ze 2 tot 3 weken in water weken voordat er mee gevlochten kan worden. Per mand heeft een mandenmaker een heel assortiment tenen nodig in verschillende lengtes, diktes en soorten.  Al met al is het vlechten van een mand een behoorlijk arbeidsintensief ambacht!

 


-- Download Mandenvlechtster als PDF --